Schadelijk geluid

Wat zijn de risico’s?

Bij blootstelling aan schadelijk geluid kan blijvende gehoorschade ontstaan. Dit risico kan optreden bij een groot aantal werkzaamheden in bouw, onderhoud en beheer. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Werkzaamheden waarbij handgereedschap wordt gebruikt zoals boormachines, cirkelzagen, sloophamers, tackers, spijkerschietpistolen en hamers
  • Werkzaamheden met of nabij machines en groot materieel, zoals heistellingen en sloophamers.

Op bouwplaatsen zijn er vanzelfsprekend vaak hoge geluidsniveaus omdat hier verschillende werkprocessen (gereedschap, voertuigen, kranen) naast elkaar zijn. Gehoorschade kan echter net zo goed ontstaan bij korte onderhouds- of beheerklussen met maar één werkproces.


Welke preventieve maatregelen zijn vereist?

Gehoorschade is onomkeerbaar. Het is daarom belangrijk maatregelen te nemen om deze schade zo veel mogelijk te voorkomen. Dit moet volgens de wet gebeuren in de hieronder aangegeven volgorde. Voor werkgevers zijn dit actiepunten waar zij zelf mee aan de slag moeten. Voor opdrachtgevers zijn het checkpunten waarop zij horen te controleren: hebben alle betrokken werkgevers en zelfstandigen ze goed geregeld?

Voorkomen of beperken bij de bron

    • Kies andere bewerkingen, zodat lawaaiige machines en gereedschap niet nodig zijn.
    • Stel eisen aan machines en gereedschap. Deze moeten:
      • Een zo laag mogelijk geluidsniveau hebben (inkoop)
      • Goed worden onderhouden
    • Verlaag het geluidsniveau van machines door deze te omkasten.

    Maatregelen voor collectieve bescherming

      • Voer werkzaamheden die veel geluid veroorzaken in een aparte ruimte/zone uit. Dit voorkomt dat anderen onnodig aan het geluid worden blootgesteld,
      • Voorkom dat meerdere machines tegelijk worden gebruikt, dit vermindert de geluidsdruk.

      Maatregelen voor individuele bescherming

      • Verkort de blootstellingstijd.

      Persoonlijke beschermingsmiddelen

      • Verstrek gehoorbescherming aan medewerkers die aan schadelijk geluid worden blootgesteld. Belangrijke aandachtspunten zijn:
        1. Schaf goed passende middelen aan die zijn afgestemd op het te verwachten geluidsniveau en tevens goede communicatie mogelijk maken (bijvoorbeeld otoplastieken).
        2. Geef instructie over correct gebruik en onderhoud van de middelen.
        3. Houd toezicht op het dragen van gehoorbescherming.


      Wat moet er nog meer gebeuren?

      Voorlichting en toezicht
      Werknemers kunnen de preventieve maatregelen alleen correct toepassen en respecteren als ze weten wat de risico’s bij schadelijk geluid zijn en welke maatregelen ertegen zijn genomen. Hiervoor is voorlichting nodig. Ook is het zaak de kennis regelmatig op te frissen.

      Om zeker te stellen dat iedereen zich aan alle maatregelen houdt, moet er ook toezicht plaatsvinden. Dit betekent dat leidinggevenden erop letten of iedereen de afspraken naleeft. En dat zij mensen die dit niet doen direct corrigeren.

      Monitoring sluipende gehoorschade
      Het is ook zaak te controleren of alle preventieve maatregelen voldoende effectief zijn. Dit moet gebeuren door via gehooronderzoek te (laten) monitoren of er niet toch sluipende gehoorschade optreedt.

      • Deze monitoring vraagt om passende afspraken met een bedrijfsarts of arbodienst.
      • De meest logische oplossing is om gehoortesten mee te nemen bij uitvoering van het wettelijk verplichte periodieke arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) of preventief medisch onderzoek (PMO).


      Wat zijn verder nog zaken om rekening mee te houden?

      Omwonenden en bewoners kunnen ook gehoorschade oplopen of overlast ondervinden door schadelijk geluid. Het is belangrijk goede en voor iedereen duidelijke afspraken te maken om dit zo veel mogelijk te voorkomen.

      Mogelijk is het vanwege gemeentelijke verordeningen verplicht afspraken te maken over geluidsbelasting naar de omgeving. Denk hierbij aan werktijden, maximale tijdsduur van de werkzaamheden en aanvullende voorzieningen.

      Controlepunten schadelijk geluid: is de aanpak afdoende?

      Wil of moet je zekerstellen dat een aanpak voor schadelijk geluid effectief is en aan de wettelijke voorschriften voldoet? Check deze dan op de volgende punten:

      • Wordt schadelijk geluid zo veel mogelijk voorkomen?
      • Worden de juiste preventieve maatregelen genomen, en gebeurt dit in de volgorde die de wet voorschrijft?
      • Vindt er monitoring plaats op sluipende gehoorschade?
      • Wordt er voorlichting gegeven over de risico’s van schadelijk geluid?
      • Is er toezicht op het naleven van alle preventieve maatregelen, inclusief het dragen van gehoorbescherming?
      • Zijn er duidelijke afspraken om gehoorschade en overlast bij omwonenden en bewoners zo veel mogelijk te voorkomen?
      • Heeft er een check plaatsgevonden op gemeentelijke voorschriften over geluidsbelasting naar de omgeving? En als deze er zijn: worden ze ook nageleefd?

      Deze controlepunten zijn ook opgenomen in de Centrale Checklist Werkplekinspectie voor bouw, onderhoud en beheer. Hiermee controleer je systematisch of aan álle risico’s passende maatregelen zijn gekoppeld.

      Download Centrale Checklist Werkplekinspectie
      Meet de herrie op jouw werk met de Decibelmeter

      Disclaimer

      De webpagina's in de Arbo Portal bevatten algemene informatie over de Arbowetgeving en zijn bedoeld ter ondersteuning van bewustwording en kennisdeling. Ze bieden geen juridisch advies. De inhoud is zorgvuldig samengesteld, maar we kunnen niet garanderen dat deze volledig, up-to-date of toepasbaar is op elke specifieke situatie. Gebruik ervan is op eigen risico. Voor professioneel advies of bij twijfel over de toepassing van wet- en regelgeving, raden we aan contact op te nemen met een juridisch specialist. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van deze informatie.