Biologische agentia zijn levende organismen zoals schimmels, bacteriën en virussen. Deze komen overal voor, maar in de bouwnijverheid vooral in oude gebouwen, riolen, verontreinigde grond en grondwater en natte bagger. Ze zijn risicovol omdat ze een infectie, allergie of vergiftiging kunnen veroorzaken als ze in het menselijk lichaam komen. Dit laatste kan op verschillende manieren gebeuren:
De gevolgen van blootstelling aan biologische agentia zijn heel divers, afhankelijk van het type infectieziekte dat in het geding is. We noemen een aantal voorbeelden van mogelijke blootstellingsbronnen waarbij zonder toepassing van de juiste preventieve maatregelen een vergrote kans op infectie bestaat:
Dierlijke uitwerpselen en kadavers
Afvalwater
Natte of vochtige bouwmaterialen
Stilstaand en vervuild water
Schoonmaken van zwaar vervuilde woningen
Een infectieziekte kan grote gevolgen hebben die soms blijvend of levensbedreigend zijn. Het is daarom belangrijk maatregelen te nemen om blootstelling en besmetting te voorkomen. Dit moet volgens de wet gebeuren in de hieronder aangegeven volgorde. Voor werkgevers zijn dit actiepunten waar zij zelf mee aan de slag moeten. Voor opdrachtgevers zijn het checkpunten waarop zij horen te controleren: hebben alle betrokken werkgevers en zelfstandigen ze goed geregeld?
Voorkomen of beperken bij de bron
Maatregelen voor collectieve bescherming
Maatregelen voor individuele bescherming
Persoonlijke beschermingsmiddelen
Voorlichting en toezicht
Werknemers kunnen de preventieve maatregelen alleen correct toepassen en respecteren als ze weten wat de risico’s bij contact met biologische agentia zijn en welke maatregelen ertegen zijn genomen. Hiervoor is voorlichting nodig. Ook is het zaak de kennis regelmatig op te frissen.
Verder is van groot belang dat iedereen weet wat hij moet doen als er ondanks alle preventieve maatregelen toch (mogelijke) blootstelling is geweest. En ook wat er moet gebeuren als werknemers met ziekteverschijnselen te maken krijgen die op een infectie kunnen wijzen. Bij diverse infectieziekten kan het cruciaal zijn om in dit soort situaties direct een medische behandeling te starten.
Om zeker te stellen dat iedereen zich aan alle maatregelen houdt, moet er ook toezicht zijn. Dit betekent dat leidinggevenden erop letten dat iedereen de afspraken naleeft. En dat zij mensen die dit niet doen corrigeren.
Monitoren gezondheidsklachten
Het is ook zaak om te controleren of alle preventieve maatregelen voldoende effectief zijn. Dit moet gebeuren door via gezondheidsonderzoek te (laten) monitoren of er gezondheidsklachten zijn die mogelijk verband houden met contact met biologische agentia.
Sla afval van biologische materialen op in goed afgesloten en geëtiketteerde containers en zorg voor een veilige opslagomgeving. Voer regelmatig inspecties uit en wees alert op tekenen van blootstelling en besmetting.
Wil of moet je zekerstellen dat een aanpak voor biologische agentia effectief is en aan de wettelijke voorschriften voldoet? Check deze dan op de volgende punten:
Deze controlepunten zijn ook opgenomen in de Centrale Checklist Werkplekinspectie voor bouw, onderhoud en beheer. Hiermee controleer je systematisch of aan álle risico’s passende maatregelen zijn gekoppeld.
De webpagina's in de Arbo Portal bevatten algemene informatie over de Arbowetgeving en zijn bedoeld ter ondersteuning van bewustwording en kennisdeling. Ze bieden geen juridisch advies. De inhoud is zorgvuldig samengesteld, maar we kunnen niet garanderen dat deze volledig, up-to-date of toepasbaar is op elke specifieke situatie. Gebruik ervan is op eigen risico. Voor professioneel advies of bij twijfel over de toepassing van wet- en regelgeving, raden we aan contact op te nemen met een juridisch specialist. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van deze informatie.
