Veel ongevallen op het werk ontstaan bij het werken met arbeidsmiddelen. Hieronder vallen alle gereedschappen, hulpmiddelen, apparaten en installaties die worden gebruikt bij de uitvoering van werk. De voorbeelden zijn legio: elektrisch handgereedschap, bouwcirkelzagen, (rol)steigers, slijpmachines, bouwlampen, bouwliften, kranen, en dergelijke. Veel voorkomende ongevallen bij het werken met deze en andere arbeidsmiddelen zijn:
In de praktijk ontstaan zulke ongevallen door factoren die zowel afzonderlijk als gelijktijdig kunnen optreden. De voornaamste zijn:
Omdat arbeidsmiddelen zeer divers zijn, beschrijven we onderstaand alleen algemene maatregelen die voor alle middelen gelden. Raadpleeg voor specifieke arbeidsmiddelen de informatie van de fabrikant. De algemene maatregelen moeten volgens de wet in de hieronder aangegeven volgorde worden toegepast. Voor werkgevers zijn dit actiepunten waar zij zelf mee aan de slag moeten. Voor opdrachtgevers zijn het checkpunten waarop zij horen te controleren: hebben alle betrokken werkgevers en zelfstandigen ze goed geregeld?
Voorkomen of beperken bij de bron
Maatregelen voor collectieve bescherming
Maatregelen voor individuele bescherming
Persoonlijke beschermingsmiddelen
Voorlichting en toezicht
Werknemers kunnen de preventieve maatregelen alleen correct toepassen en respecteren als ze weten wat de risico’s van werken met arbeidsmiddelen zijn en welke maatregelen ertegen zijn genomen. Hier is voorlichting voor nodig. Ook is het zaak de kennis regelmatig op te frissen.
Om zeker te stellen dat iedereen zich aan alle maatregelen houdt, moet er ook toezicht zijn. Dit betekent dat leidinggevenden erop letten of iedereen de afspraken naleeft. En dat zij mensen die dit niet doen direct corrigeren.
Voor sommige arbeidsmiddelen geldt naast een onderhoudsplicht een aanvullende keuringsplicht:
Zie voor meer informatie het Arboportaal van de Rijksoverheid.
Wil of moet je zekerstellen dat een aanpak voor veilig en gezond werken met arbeidsmiddelen effectief is en aan de wettelijke voorschriften voldoet? Check deze dan op de volgende punten.
Deze controlepunten zijn ook opgenomen in de Centrale Checklist Werkplekinspectie voor bouw, onderhoud en beheer. Hiermee controleer je systematisch of aan álle risico’s passende maatregelen zijn gekoppeld.
De webpagina's in de Arbo Portal bevatten algemene informatie over de Arbowetgeving en zijn bedoeld ter ondersteuning van bewustwording en kennisdeling. Ze bieden geen juridisch advies. De inhoud is zorgvuldig samengesteld, maar we kunnen niet garanderen dat deze volledig, up-to-date of toepasbaar is op elke specifieke situatie. Gebruik ervan is op eigen risico. Voor professioneel advies of bij twijfel over de toepassing van wet- en regelgeving, raden we aan contact op te nemen met een juridisch specialist. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van deze informatie.
