Werkdrukbeleid

Een werkgever dient een beleid vast te stellen om (langdurige) hoge werkdruk tegen te gaan. Dat schrijft de Arbowet voor. De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht bij het invoeren, wijzigen of intrekken van een werkdrukbeleid.

Bij het opstellen van een werkdrukbeleid kun je aan de volgende onderwerpen denken:

• inleiding en aanleiding
• visie op werkdruk (en werkplezier)
• de huidige situatie, wat er op dit moment rond werkdruk (en werkplezier) leeft, wat er al bekend/onderzocht is
• de gewenste situatie
• betrokkenen en taakverdeling, verantwoordelijkheden
• RI&E en verdiepend werkdrukonderzoek
• werkdruk als agendapunt in de reguliere functionerings- en beoordelingscyclus, of in andere reguliere gesprekken tussen de leidinggevende en de werknemer
• preventie en continue aandacht: voorlichting en training medewerkers, voorlichting en training leidinggevenden, preventieve maatregelen
• leren, evalueren en borgen.

Voorgeschreven onderdelen

De volgende onderdelen van het werkdrukbeleid zijn voorgeschreven:

Verdiepend werkdrukonderzoek
Een belangrijk onderdeel van het werkdrukbeleid is het uitvoeren van een verdiepend werkdrukonderzoek. In de cao Woondiensten is bepaald dat dit eens in de twee jaar moet plaatsvinden. Daarvoor is een speciaal instrument ontwikkeld: de Werkdruk/PSA-scan Woningcorporaties.

Voorlichting en onderricht
De Arboregelgeving schrijft voor dat de werkgever doeltreffende voorlichting en onderricht verzorgt voor medewerkers die werkdrukrisico’s lopen. Deze voorlichting en onderricht maakt deel uit van het introductieprogramma voor nieuwe medewerkers en op basis van de RI&E wordt in het werkdrukbeleid van de corporatie vastgesteld hoe vaak en voor welke medewerkers herhalende of verdiepende voorlichting en onderricht wordt aangeboden. De Nederlandse Arbeidsinspectie stelt deze eisen aan de voorlichting over werkdruk:

• Medewerkers en leidinggevenden worden voorgelicht over het risico op werkstress en wat dit risico inhoudt.
• Medewerkers worden voorgelicht over de maatregelen die een werkgever neemt om werkstress zoveel als mogelijk te voorkomen.
• Medewerkers weten waar zij terecht kunnen als zij werkstress ervaren
• Leidinggevenden hebben onderricht ontvangen in het herkennen van risico’s van werkstress (risico’s voorkomen) en het herkennen van werkstress om de verdere gevolgen van werkstress te beperken (risico’s beperken).
• Voorlichting en onderricht wordt op een ‘actieve’ manier gegeven. Dit houdt in dat het alleen plaatsen van informatie op intranet onvoldoende is.

Tip: Om deze voorlichting en onderricht doeltreffend te laten zijn is een doordachte aanpak nodig met ook regelmatige hernieuwde, korte aandacht voor het thema, met steeds andere werkvormen.

Vast agendapunt
Verder geeft de cao Woondiensten aan dat werkdruk een vast agendapunt is in de reguliere functionerings- en beoordelingscyclus, of in andere reguliere gesprekken tussen de leidinggevende en de werknemer. 

Tip: Een corporatie doet er verstandig aan om leidinggevenden hierin te ondersteunen met training, instructie en/of begeleiding.

Evaluatie werkdrukbeleid
De corporatie beoordeelt minimaal elk anderhalf jaar of het werkdrukbeleid nog past bij de situatie in de organisatie en of de genomen maatregelen effect hebben. Op basis van de evaluatie kan blijken dat het nodig is om maatregelen aan te passen, nieuwe maatregelen in te voeren of opnieuw onderzoek te doen.

De Nederlandse Arbeidsinspectie geeft bij deze evaluatie aan:

• Er vindt evaluatie plaats van de effectiviteit van de maatregelen op werkdrukbronnen en energiebronnen.
• De evaluatie geeft invulling aan vervolgstappen als die nodig zijn.
• Naast evaluatie van de maatregelen wordt het proces van de beleidscyclus om werkstress te voorkomen dan wel te beperken geëvalueerd.

De corporatie kan voor verschillende methodes kiezen om het proces en de effectiviteit van de maatregelen te evalueren. Zo kan de werkgever ervoor kiezen om de effectiviteit van de maatregelen te bespreken in groepsbijeenkomsten en in individuele gesprekken. Effectiviteit kan ook blijken uit een tweede meting mits dezelfde werkdrukbronnen en energiebronnen uitgevraagd worden en met elkaar worden vergeleken. De medezeggenschap wordt bij de evaluatie betrokken.

Blijkt uit de evaluatie dat werkdruk nog steeds een risico vormt? Voer dan de cyclus – van RI&E tot evaluatie – opnieuw uit.

Verder lezen

• Zelfinspectie Werkdruk: Doet jouw corporatie genoeg tegen te hoge werkdruk? Gebruik de Zelfinspectietool Werkdruk en kijk door de bril van een arbeidsinspecteur naar het werkdrukbeleid van de eigen organisatie.
• Werkinstructie Werkstress door werkdruk voorkomen en beperken, Nederlandse Arbeidsinspectie 2024